KARA ALTIN DALINDA ÇÜRÜYECEK

Bir zamanlar Karpaz’ın “kara altını” olarak bilinen harnup, bugün üreticisinin yüzünü güldürmek bir yana, dalından toplanıp toplanmayacağı tartışılan bir ürüne dönüştü.

Binboğa’nın 2026 yılı harnup taban alım fiyatını kilogram başına 20 TL olarak açıklaması, Karpaz’daki üreticilerin tepkisini beraberinde getirdi. Artan işçilik, mazot, taşıma ve toplama giderlerine dikkat çeken üreticiler, açıklanan fiyatın maliyetleri karşılamaktan çok uzak olduğunu savunuyor.

“HERKES AĞAÇ DİKTİ, ŞİMDİ TOPLAMAYA DEĞMİYOR”

Karpaz’da harnup üretiminin son yıllarda önemli ölçüde arttığı belirtiliyor. Bunun temel nedenlerinden biri ise geçmiş yıllarda harnubun yüksek gelir getirmesi. Harnubun para ettiği dönemde birçok üreticinin yeni ağaçlar diktiğini anlatan bölge halkı, bugün ise aynı ağaçların ekonomik bir yük haline gelmesinden endişe ediyor.

20 TL, EMEĞİN KARŞILIĞI DEĞİL

Harnup üretiminde en büyük maliyet kalemlerinden biri toplama. Ağaçlardan tek tek toplanan ürünün taşınması, hazırlanması ve alım noktasına ulaştırılması üreticiye ciddi bir işçilik ve yakıt maliyeti çıkarıyor. Üreticiler, kilogram başına açıklanan 20 TL'nin bu giderlerin altında kaldığını belirterek, ürünün tarlada değil, ağaçta değer kaybettiğini ifade ediyor. Bir üretici, “İşçiliği var, mazotu var, taşıması var. Bu maliyetlerle 20 TL’ye ürün toplamak mümkün değil” diyerek fiyatın yeniden değerlendirilmesini istiyor.

“HARNUP EKMEKTEN UCUZ”

Üreticilerin tepkisinin bir diğer nedeni ise harnubun geçmişteki değeriyle bugünkü fiyatı arasındaki büyük fark. Kilogram fiyatının 20 TL olarak açıklanmasına tepki gösteren üreticiler, harnubun artık günlük tüketim ürünlerinin dahi gerisinde kaldığını belirtiyor. Binboğa’nın açıkladığı programa göre harnup alımları doğrudan üreticiden yapılacak ve ödemeler en geç 60 gün içerisinde gerçekleştirilecek. Ancak Karpazlı üreticiler açısından temel sorun ödeme süresi değil. Üreticinin asıl itirazı, 20 TL’lik alım fiyatının üretim maliyetlerini karşılamaması.Başka bir ifadeyle üretici, “Paramı ne zaman alacağım?” sorusundan önce, “Bu ürünü toplarsam zarar eder miyim?” sorusunun yanıtını arıyor.

KARA ALTIN AĞAÇTA KALABİLİR

Fiyatın değişmemesi halinde bu yıl önemli miktarda harnubun ağaçlarda bırakılabileceği belirtiliyor. Üreticiler, maliyetlerini karşılamayan bir fiyatla ürün toplamanın ekonomik açıdan mümkün olmadığını savunurken, bunun uzun vadede harnup üretiminden vazgeçilmesine yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Bugün toplanmayan ürün, yarın yeni ağaçların dikilmemesi anlamına gelebilir. Bakımı ve üretimi ekonomik olmaktan çıkan harnup ağaçlarının zamanla kaderine terk edilmesi ise Karpaz'ın yıllardır süregelen tarımsal kültürü açısından ciddi bir tehdit oluşturuyor.

KARPAZ’IN KARA ALTINI İÇİN KRİTİK DÖNEM

Bir zamanlar üreticisine umut olan, değeri nedeniyle yeni bahçelerin kurulmasını teşvik eden harnup, bugün 20 TL’lik fiyatla geleceğini tartışır hale geldi. Karpazlı üretici, emeğinin karşılığını isterken yalnızca bir fiyat artışı talep etmiyor. Üreticiler, harnup üretiminin sürdürülebilir hale getirilmesini, artan maliyetlerin dikkate alınmasını ve bölgenin önemli tarımsal değerlerinden biri olan harnubun yeniden hak ettiği değere kavuşmasını istiyor. Çünkü bugün mesele yalnızca bir kilogram harnubun kaç liraya satılacağı değil. Mesele, Karpaz’ın “kara altınının” geleceği. Ve üreticinin korkusu giderek büyüyor:

Fiyat değişmezse kara altın bu yıl dalında kalacak.